Cora's verhaal
Lees nu 'Mijn Levenstuin' Hoe acceptatie van de dood mij bevrijdde
Mijn man Wim overleed, voor mij onverwacht, in november 2025. We waren toen bijna twintig jaar samen.
Zijn overlijden was een bijzonder moment dat ik heel bewust alleen thuis met hem beleefde. Door hoe ons leven samen al die jaren was verlopen en wat ik van hem had geleerd, voelde ik dat de cirkel rond was. Ik kon zijn dood accepteren.
Meteen wist ik dat ik een boek wilde schrijven. Eerst dacht ik dat het moest gaan over kwaliteit van leven in relatie tot de dood. Door zijn hersenstaminfarct in 2009 was de dood af en toe al dichtbij geweest.
Maar toen vertelde ik iemand die ik niet kende hoe ik mijn levenstuin naast ons huis had gecreëerd. Hij zei:
“Je kunt hier wel een boek over schrijven, en ik weet ook al een titel: Mijn levenstuin.”
Ik was verrast, want ik wilde wel een boek schrijven, maar niet over mijn tuin. Toen zei hij: “Maar jouw leven ís die levenstuin.”En zo kreeg het boek de verbreding en verdieping waar ik naar op zoek was. Het werd mijn levensverhaal.
Ik ben begonnen op het moment dat ik op mijn 37e voor het eerst boos werd op mijn vader. Daarna dienden de levenslessen zich één voor één aan. Die lessen maken voor mij het leven de moeite waard en geven mij de kracht om door te gaan. Zo ook nu.
Al schrijvend verdiepen de lessen zich, waarbij ik regelmatig moet lachen om mezelf. Ik herken me vaak in Pippi Langkous.
Daarom paste Wim zo goed bij me.
Een van de eerste dingen die hij tegen me zei was:
“Als ik je vasthoud, ben ik je kwijt.”
De wereldverbeteraar die tuinmeisje werd
Op mijn 18e wilde ik het wereldvoedselprobleem oplossen. De beelden van hongerende kinderen in Biafra met hun oedeembuikjes kon ik niet aanzien zonder de drang te voelen daar iets aan te willen doen. Maar ook het rapport van de Club van Rome in 1972: 'Grenzen aan de groei', beïnvloedde mijn levensloop. In de tachtiger jaren kwam daar ook nog de zure regen bij. Kale bossen als gevolg van verontreiniging met zwaveldioxide door verbranding van fossiele brandstoffen zoals kolen. De wereldverbeteraar in mij kreeg in die jaren maar moeilijk voet aan de grond. Ik ging vegetarisch eten en zette de verwarming voor mijn partner van toen onaangenaam laag. Dat kon ik tenminste zelf doen.
Een beter milieu begint bij jezelf!
In het begin van de jaren tachtig was er voor schoolverlaters zoals ik niet meteen werk. Ik trouwde, mijn kinderen werden geboren en ik kwam min of meer toevallig terecht in de wereld die zich bezighield met verbetering van het milieu. Daar was toen pas oog voor aan het ontstaan. De jaren '90 werkte ik als milieuadviseur bij een groot adviesbureau. Daar ontdekte ik dat niets is wat het lijkt en dat eerlijkheid een rekkelijk begrip is als het om politieke besluitvormingsprocessen gaat. Ik ontdekte dat uiteindelijk alles om mensen, macht en aanzien gaat. De wereldverbeteraar in me voelde zich steeds machtelozer. Ik kwam bij mezelf uit.
De crisis van een veertiger
Ik nam ontslag en werd ZZP-er. Ik werd projectleider voor projecten voor de ontwikkeling van mens en leefomgeving. Ik deed leuke projecten en kwam erachter dat de worsteling van de boeren waar ik mee werkte ook een worsteling in mijzelf was. Het was een worsteling tussen passie en systeem. Een opleiding hypnotherapie bracht me dichter bij mijn gevoel en vergrote vooral het vertrouwen in mij intuïtie. De wereld die ik van mezelf moest verbeteren werd steeds kleiner. Dat gaf rust. Een reis naar Kenia bevestigde dat gevoel. Ik zag daar het effect van het geven van ontwikkelingshulp. Mensen gingen zitten wachten in plaats van het heft in eigen handen te nemen.
Toen ik mijn huidige partner leerde kennen was hij voor mij het voorbeeld van hoe je de regie neemt in je eigen leven en het systeem daarbij voor je te laten werken in plaats van er tegen te vechten zoals ik dat deed. Met hem veranderde het strijdveld van de hele wereld in die van onze leefwereld, zeker toen hij door een hersenstaminfarct gehandicapt raakte.
De vrijheid van nu
Het duurde even voor ik in het leven naast een gehandicapte man die afhankelijk is van mijn hulp, mezelf hervond. Jaren dacht ik het leven van mantelzorgers te moeten verbeteren door te strijden voor maatschappelijke erkenning van de waarde van de zorg die zij verlenen. Ik wilde als mantelzorger serieus genomen worden door professionals en beleidsmakers. Dat is me niet gelukt. Het bleek er om te gaan dat ik mezelf serieus ging nemen. En zo kwam ik er uiteindelijk op dat ik niet de hele wereld kan redden maar dat ik wel mijn best kan doen om goed voor mezelf te zorgen. Dat besef bracht me thuis. Mijn tuin heeft mij weer tot leven gebracht. Daarom is het een levenstuin.
Ik bleek niet in staat de wereld te verbeteren, maar wel mezelf. En nu merk ik dat dat juist mijn bijdrage aan een betere wereld is.
Dat is wat ik heb te delen. Het besef dat je je vrij kunt voelen binnen de beperkingen die er zijn.
Levensweg
Neem je tijd, zei de wind
En ik nam de tijd.
Neem je rust, zei de wind
En ik nam de rust.
Blijf bij jezelf, zei de wind
En ik bleef bij mijzelf.
Luister naar je ziel, zei de wind.
En ik luisterde naar mijn ziel.
Kom wat vaker, zei de storm.
Zwem eens door, zei de golf.
Blijf maar binnen, zei de kou.
Wordt niet nat, zei de regen.
Waar blijf je nou, zei de haas.
Kijk eens naar mij, zei de leraar.
Waar bleef je nou,
zei een zwerm wespen
Verschuil je niet,
fluisterden de duinen.
Ja, waar was ik
al die tijd
Ik heb gewerkt
Geleerd
Gehuild
Gestreden
Gekeken in mijn ziel
Op zoek gegaan
naar binnen
Niks geen schuilen
Ik was op weg
naar binnen
Op zoek naar voedsel
voor mijn ziel
Ben je daar zolang
mee bezig geweest?
Met er niet zijn
voor ons.
Zuchtte de storm,
de golf
de kou
de regen en de
haas,
de leraar en de wespen.
En de duinen wezen
met hun helmgras
Ja, om diep naar binnen
te gaan
kost tijd.
Ik heb niet geschuild
maar stond
in open vizier
met mijn zelf
Het heeft mij zoveel
moois gegeven,
Wat ik met jullie kan delen
O ja, riepen ze in koor,
dat willen wij wel horen
Kom maar
zei ik.
Kom maar rond
mijn vuur en
ik begon mijn verhaal...